Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành kế hoạch tổ chức khảo sát năng lực tiếng Anh của giáo viên, nhằm nắm bắt thực trạng trình độ tiếng Anh đội ngũ nhà giáo nói chung và giáo viên dạy tiếng Anh hoặc dạy các môn khác bằng tiếng Anh nói riêng. Điều này là một phần trong Đề án lớn “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2045.
Khảo sát dự kiến diễn ra từ tháng 4/2026 và tiếp tục phân tích kết quả để quy đổi thành các bậc năng lực, phục vụ việc xác định nhu cầu bồi dưỡng trong thời gian tiếp theo. Điều quan trọng là mục tiêu của khảo sát không nhằm xếp loại hay thi đua cá nhân, mà để có số liệu thực tiễn phục vụ hoạch định đào tạo đội ngũ giáo viên phù hợp với mục tiêu phát triển quốc gia.
1. Khảo sát năng lực tiếng Anh của giáo viên có ý nghĩa gì với lộ trình nghề nghiệp?
Khảo sát này không chỉ là một hoạt động mang tính chính sách, mà còn là một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển nghề giáo đối với giáo viên:
1.1. Hiểu năng lực một cách hệ thống
Bộ GDĐT đang xây dựng bộ công cụ chuẩn hóa để đo năng lực tiếng Anh gồm 4 kỹ năng: nghe – nói – đọc – viết. Điều đó có nghĩa là từ trước đến nay, nhiều giáo viên đánh giá năng lực tiếng Anh của mình còn mang tính chủ quan. Khảo sát sẽ đưa ra bức tranh rõ ràng hơn về năng lực thực tế ở từng nhóm giáo viên và giúp các cơ sở giáo dục điều chỉnh kế hoạch bồi dưỡng phù hợp.
1.2. Xác định nhu cầu bồi dưỡng nghề nghiệp
Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để các cấp quản lý và nhà trường xác định nhu cầu bồi dưỡng cụ thể chứ không theo “cảm tính”. Giáo viên sẽ có nhiều cơ hội để tiếp cận các chương trình phát triển nghề phù hợp thực tế và chuẩn hóa năng lực theo yêu cầu mới.
1.3. Một bước tiến trong lộ trình nghề nghiệp dài hạn
Trong bối cảnh Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai đang được triển khai, khả năng sử dụng tiếng Anh không chỉ là tiêu chí phụ trợ, mà là một phần quan trọng trong năng lực của người thầy. Đây là một yếu tố đặt ra cho lộ trình phát triển nghề nghiệp của cả giáo viên tiếng Anh lẫn giáo viên bộ môn muốn tham gia môi trường giảng dạy tích hợp ngôn ngữ.
2. Khảo sát năng lực tiếng Anh mở ra cơ hội phát triển nào cho giáo viên?
Khi Bộ GDĐT khảo sát nhằm thu thập dữ liệu thực tế, điều này đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Anh sẽ được nhìn nhận một cách khách quan hơn thay vì chỉ qua các chứng chỉ cũ như IELTS, TOEIC. Đây là tin tốt cho giáo viên vì:
2.1. Bạn được đánh giá bằng năng lực của chính mình
Khảo sát được thiết kế để thu thập dữ liệu khách quan, bảo mật kết quả và không dùng vào đánh giá chuyên môn hay thi đua cá nhân. Điều này giúp giáo viên yên tâm tham gia và hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu thực sự của mình.
2.2. Định hướng rõ ràng cho việc bồi dưỡng
Khi biết được trình độ tiếng Anh hiện tại theo bậc năng lực (có thể tương đương khung chuẩn CEFR A1-C2), giáo viên sẽ dễ dàng xác định được điểm cần cải thiện nhất (nghe, nói, đọc hay viết) và từ đó tìm được phương pháp phù hợp.
2.3. Mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong môi trường mới
Trong giai đoạn Đề án mới được triển khai, giáo viên có năng lực tiếng Anh vững chắc sẽ có nhiều cơ hội hơn để tham gia giảng dạy chương trình tích hợp, giảng dạy song ngữ, tham gia các dự án giáo dục quốc tế hoặc đảm nhiệm các vai trò học thuật cao hơn trong trường học.
3. Từ khảo sát năng lực tiếng Anh đến giảng dạy song ngữ và EMI
Khi khảo sát năng lực tiếng Anh được đặt trong bối cảnh Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, điều đó cho thấy yêu cầu mới không dừng lại ở việc giáo viên có biết tiếng Anh hay không, mà là giáo viên có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụ giảng dạy hiệu quả hay không. Đây chính là điểm giao thoa giữa năng lực ngôn ngữ và năng lực sư phạm – nơi khái niệm EMI (English as a Medium of Instruction) trở nên đặc biệt quan trọng.
Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo EMI đóng vai trò như một bước chuyển chiến lược trong định hướng nghề nghiệp của giáo viên. Khóa EMI tại Educap không tập trung vào việc “dạy tiếng Anh”, mà giúp giáo viên học cách dạy bằng tiếng Anh: từ lựa chọn ngôn ngữ phù hợp với trình độ học sinh, thiết kế hoạt động học tập có hỗ trợ ngôn ngữ, đến cách đánh giá và phản hồi hiệu quả trong môi trường song ngữ. Đây chính là năng lực mà các hệ thống giáo dục đang dần yêu cầu khi mở rộng mô hình tích hợp và song ngữ.
Đối với giáo viên đang chuẩn bị tham gia khảo sát năng lực tiếng Anh, hoặc nhìn xa hơn là muốn đón đầu xu hướng giảng dạy bằng tiếng Anh trong tương lai gần, việc đầu tư vào EMI là một lựa chọn mang tính nền tảng. Nó không chỉ giúp giáo viên hiểu rõ mình đang ở đâu trên thang năng lực, mà còn trả lời được câu hỏi quan trọng hơn: làm thế nào để chuyển hóa năng lực đó thành giá trị thực sự trong lớp học và trong lộ trình nghề nghiệp dài hạn.
4. Hãy nhìn khảo sát năng lực tiếng Anh như một bước ngoặt nghề nghiệp
Việc khảo sát năng lực tiếng Anh thấy rõ là một cú hích quan trọng trong hệ sinh thái giáo dục Việt Nam, vừa phục vụ hoạch định chính sách, vừa là cơ hội để mỗi giáo viên nhìn lại và điều chỉnh lộ trình phát triển của chính mình – từ học để “đáp ứng yêu cầu” đến học để “định vị nghề nghiệp rõ ràng hơn”.
Trong bối cảnh thay đổi, giáo viên không chỉ cần đứng lớp tốt, mà còn cần chứng minh khả năng hiệu quả trong môi trường mới, năng lực ngôn ngữ là một phần quan trọng của hành trang đó.
